Foreldrar á hliðarlínunni — hvernig verðum við besti stuðningurinn sem barnið þarf

Þú stendur við battann, eða á hlíðarlínunni. Hjartað slær hraðar. Barnið þitt er að reyna eitthvað erfitt — kannski í fyrsta skipti á ísnum, fimleikamóti, eða á hokkíæfingunni. Þú vilt hjálpa, hvetja, vernda. En hvað er það sem barnið þitt þarf eiginlega frá þér í þessari stund?

Að vera íþróttaforeldri er eitt af gleðilegustu og mest krefjandi hlutverkum sem til eru. Við viljum öll það besta fyrir börnin okkar — en stundum er það besta einmitt að stíga eitt skref til baka og láta þau njóta ferðalagsins á sínum eigin forsendum.

Stuðningurinn sem skiptir máli — ekki einungis sigurinn

Rannsóknir sýna að börn sem fara í íþróttir vegna þess að þær eru skemmtilegar — ekki vegna þess að þau séu undir þrýstingi — halda áfram lengur og þróa með sér sterkara sjálfstraust. Sem foreldri getum við annað hvort stuðlað að þeirri gleði eða — án þess að gera okkur fulla grein fyrir því — gengið í berhögg við hana.

Þetta þýðir ekki að við eigum ekki að vera þátttakendur. Þvert á móti. En þátttakan snýst um að skapa öruggt rými — ekki um að stjórna hvernig leikurinn þróast.

1. Spurðu réttu spurninguna eftir æfinguna

Margir foreldrar spyrja: "Gekk þér vel?" eða "Hlustaði þjálfarinn á þig?" Þessar spurningar, þótt þær komi frá hjartanu, leggja mat á árangurinn. Prófaðu í staðinn:

• "Hvaða hluti var skemmtilegastur í dag?"
• "Lærðir þú eitthvað nýtt?"
• "Hvernig líður þér?"

Þessar spurningar segja barninu að reynslan sjálf — ekki einungis niðurstaðan — sé þess virði. Þær opna samtal í stað þess að loka því.

2. Á hliðarlínunni: Þögn er líka stuðningur

Við þekkjum öll tilfinninguna — tvo foreldra sem hrópa gagnstæðar leiðbeiningar yfir völlinn, barnið sem lítur vandræðalega upp. Börnin eru klár: þau taka eftir öllu. Þegar við bregðumst við mistökum þeirra með sýnilegum vonbrigðum, læra þau að tengja íþróttirnar við streitu.

Besta hliðarlínuhegðunin er einlæg, jákvæð og einföld:

• Klappaðu þegar þau reyna eitthvað erfitt — hvort sem það tekst eða ekki
• Forðastu að gefa leiðbeiningar meðan á leik stendur — þjálfarinn sér um þann hluta
• Mundu að þú ert þar sem áhorfandi, ekki meðþjálfari

Barnið þitt mun líta yfir á þig. Það sem það þarf að sjá er að þú sért ánægð/ur. Það er nóg.

3. Búnaðurinn: Mikilvægi þess að vera undirbúin/n

Eitt af bestu gjöfunum sem við getum gefið barninu okkar er að koma vel undirbúin/n. Skautar sem passa vel, hjálmur sem situr rétt, fimleikafatnaður sem gefur frelsi til að hreyfa sig — þetta hefur bein áhrif á sjálfstraust og frammistöðu.

Sérstaklega í byrjun tímabils gætum við sem foreldrar verið dugleg að athuga hvort búnaðurinn passi enn. Börn vaxa hratt — sér í lagi á milli sumars og vetrar. Skautar sem pössuðu vel í mars gætu verið of þröngir í október.

Góð leið er að láta barnið prófa búnaðinn snemma á tímabilinu og spyrja hvernig því líður — ekki bara líkamlega heldur líka: "Líður þér vel í þessum?" Þegar búnaðurinn passar vel, er auðveldara að njóta hreyfingarinnar.

4. Þegar barnið vill hætta — hvað þá?

Þetta er eitt erfiðasta augnablikið. Barnið kemur heim og segir: "Mig langar ekki lengur." Hvað á maður að gera?

Fyrst — hlustaðu. Ekki bregðast strax við. Spyrðu hvað sé að. Er þetta þreyta? Erfiðleikar með vini? Eða er þetta eitthvað dýpra?

Stundum hjálpar það að gefa sér smá hlé án þess að taka endanlega ákvörðun. Stundum þarf barnið einungis að vita að það megi hætta — og þá vill það halda áfram. Og stundum er réttasta ákvörðunin að hætta. Þroski kemur í mörgum myndum.

Lokaorð: Ferðalagið er markmið — ekki áfangastaðurinn

Íþróttirnar kenna börnunum svo margt sem ekki sést á stigatöflunni — þolgæði, vináttu, hvernig á að tapa með reisn, hvernig á að reisa sig upp eftir fall. Þetta er dýrmætur arfur sem þau bera með sér alla ævi.

Sem foreldrar erum við ekki þjálfarar né dómarar — við erum öryggisnetið. Þegar barnið veit að við erum þar, ánægð/ur og hlý/r, óháð niðurstöðunni, þá getur það lagt allt á sig.

Það er besta frammistaðan sem við getum gefið þeim.

— Pollýönnu teymið